รวมวิธีรักษาฝ้าให้หายขาด รักษาอย่างไรให้ถึงต้นตอ ฝ้าหายอย่างเป็นธรรมชาติ

ฝ้าเป็นภาวะเม็ดสีที่มักเกิดเป็นปื้นสีน้ำตาลหรือน้ำตาลเทาบนใบหน้า แม้ฝ้ามักไม่หายถาวร แต่สามารถทำให้จางลงและควบคุมไม่ให้กลับมาเข้มขึ้นได้ แต่ว่าต้องใช้เวลาในการรักษา แต่ใช่ว่าจะไม่มีวิธีรักษาฝ้าเลย วันนี้มีเคล็ดลับวิธีรักษาฝ้า, กระ และจุดด่างดำให้หายขาด รักษาฝ้าอย่างไรให้ถูกวิธี ไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำอีก

ฝ้า หรือ Melasma เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสีทำงานมากขึ้น จนมีเมลานินสะสมในผิวและเห็นเป็นปื้นสีน้ำตาล น้ำตาลเทา หรือเทาอมฟ้า มักเกิดค่อนข้างสมมาตรบริเวณโหนกแก้ม หน้าผาก จมูก เหนือริมฝีปาก หรือคาง ฝ้าไม่ใช่ภาวะเดียวกับกระหรือรอยดำหลังสิว แม้ทั้งหมดจะเกี่ยวข้องกับเม็ดสีผิว กระมักเป็นจุดขนาดเล็กที่สัมพันธ์กับแสงแดด ส่วนรอยดำหลังสิวมักเกิดตามตำแหน่งที่เคยมีการอักเสบ การแยกประเภทของรอยคล้ำให้ถูกต้องมีผลต่อการเลือกวิธีดูแล

ฝ้า เกิดจากการที่ผิวหนังมีเม็ดสีเมลานินมากเกินไป ทำให้เกิดจุดสีน้ำตาลเข้มไปจนถึงสีดำบนใบหน้า ซึ่งมีปัจจัยหลัก ๆ ดังนี้

• แสงแดด (Ultraviolet)
  รังสี UVA และ UVB จากแสงแดดจะกระตุ้นการผลิตเม็ดสีเมลานิน เพื่อปกป้องผิวหนังและทำให้ผิวมีสีเข้มขึ้น จึงทำให้เกิดฝ้า กระ จุดด่างดำได้
• ฮอร์โมน (Hormone)
  การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ส่งผลให้เซลล์สร้างเม็ดสีทำงานมากขึ้น เช่น การตั้งครรภ์, การเข้าสู่วัยทอง หรือวัยหมดประจำเดือน, การทานยาคุมกำเนิด และการใช้เครื่องสำอางบางชนิดที่ไปกระตุ้นการเปลี่ยนแปลงเม็ดสีเมลานินบนผิวหนัง
• พันธุกรรมและสีผิว
  ผู้ที่มีสมาชิกในครอบครัวเป็นฝ้าหรือมีสีผิวปานกลางถึงเข้ม อาจมีแนวโน้มเกิดฝ้าและรอยดำหลังการอักเสบได้ง่ายกว่า ปัจจัยทางพันธุกรรมยังอาจมีส่วนทำให้ฝ้ากลับมาเข้มขึ้นได้ง่ายแม้เคยรักษาจนจางลงแล้ว
• ความร้อนและการระคายเคือง
  ความร้อนจัด การขัดถู การสครับบ่อย หรือการใช้กรดและสกินแคร์ที่ทำให้ผิวแสบ แดง หรือลอก อาจกระตุ้นการอักเสบและทำให้ปื้นคล้ำดูเข้มขึ้น การใช้ผลิตภัณฑ์แรงหลายชนิดพร้อมกันจึงไม่ได้ทำให้ฝ้าจางเร็วขึ้นเสมอไป

   

  ปัจจัยร่วมอื่น ๆ ที่ทำให้ฝ้าคุมยาก

  • พันธุกรรม/โทนผิว: บางคนมีแนวโน้มเป็นฝ้าได้ง่ายและกลับมาเป็นซ้ำง่าย
  • ความร้อนและการระคายเคือง: ความร้อนจัด การขัดถูแรง ๆ การผลัดผิวแรงเกินไป หรือการใช้สารที่ก่อให้เกิดการระคายเคืองอย่างต่อเนื่อง อาจกระตุ้นการอักเสบและทำให้รอยคล้ำดูเข้มขึ้น

โดยทั่วไปมักพูดถึง 3 กลุ่มหลัก ๆ (การประเมินที่ชัดเจนควรให้แพทย์ผิวหนังตรวจ)

• ฝ้าตื้น: สีออกน้ำตาลอ่อน ขอบค่อนข้างชัด มักตอบสนองกับการทากันแดดและสกินแคร์ได้ดี
• ฝ้าลึก: สีออกน้ำตาลเทา/เทาอมฟ้า ขอบไม่ชัด มักจางช้ากว่า และต้องใช้การดูแลหลายวิธีร่วมกัน
• ฝ้าผสม: มีทั้งตื้นและลึกร่วมกัน จึงมักต้อง กันแดด + สกินแคร์ อย่างต่อเนื่อง

ถ้าฝ้าเข้มขึ้นเร็วผิดปกติ เป็นเป็นปื้นกว้าง หรือรักษาเองแล้วแสบ/ลอกมาก ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังเพื่อประเมินชนิดฝ้าและวางแผนที่เหมาะกับผิวของคุณ

1. ทาครีมกันแดดเป็นประจำทุกวัน

เพราะ รังสี UV ในแสงแดดคือตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดฝ้า และอาจส่งผลให้ฝ้าที่เป็นอยู่มีสีเข้มขึ้น ทั้งยังทำให้เกิดฝ้าใหม่เพิ่มได้อีกด้วย เพราะฉะนั้นก่อนออกไปกลางแจ้งควรทาครีมกันแดด SPF 30 ขึ้นไป และควรมีค่า PA+++ เพื่อปกป้องผิวจากแสงแดดทั้ง UVA และ UVB

• ทาทุกวันแม้อยู่ในร่ม หากมีแสงเข้าหน้าต่างหรือทำงานใกล้หน้าต่าง
• ทาให้พอปริมาณ ทาบางเกินไปทำให้ประสิทธิภาพกันแดดลดลงมาก
• เมื่อต้องอยู่กลางแจ้งนาน ๆ ควรทากันแดดซ้ำเป็นระยะ และใช้การหลบแดดร่วมด้วย เช่น หมวก ร่ม แว่นกันแดด

2. ดูแลผิวด้วยครีมทาฝ้า

ครีมบำรุงที่มีสารไบรท์เทนนิ่งนั่นช่วยปรับสภาพผิวให้ดูกระจ่างใสขึ้นได้ อย่าง วิตามินซี, กรดโคจิก (Kojic), อาร์บูติน (Arbutin), AHA และไทอามิดอล (THIAMIDOL™) สามารถช่วยลดเลือนฝ้า, กระ และจุดด่างดำบนใบหน้าได้ ช่วยให้สีผิวสม่ำดูสม่ำเสมอขึ้น แต่ควรเป็นครีมทาฝ้าที่ปลอดภัยได้รับการยืนยันจากแพทย์ผิวหนัง ควรใช้อย่างต่อเนื่องเป็นประจำเช้า-เย็น จึงจะเห็นถึงประสิทธิภาพสูงสุด

วิธีใช้ให้ปลอดภัยและเห็นผล

• เริ่มใช้ทีละชนิดหรือทีละตัวก่อน เพื่อดูว่ามีอาการแพ้หรือระคายเคืองไหม
• ใช้อย่างต่อเนื่องเช้า-เย็นตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์ และต้อง “คุมแดด” ควบคู่เสมอ
• หากมีอาการแสบ แดง ลอกมากผิดปกติ ให้หยุดใช้และพักผิว เพราะการระคายเคืองอาจทำให้รอยคล้ำดูเข้มขึ้นได้

ควรหลีกเลี่ยงครีมทาฝ้าที่มีส่วนผสมของไฮโดรควิโนน (Hydroquinone) เพราะหากใช้มากเกินไปหรือแพ้ ผิวหนังบริเวณนั้นอาจเกิดเป็นด่างขาว และทำให้เกิดฝ้ามากขึ้น ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ผิวหนังเท่านั้น

3. รักษาฝ้าด้วยสูตรสมุนไพรแบบธรรมชาติ

การใช้วิธีรักษาฝ้าแบบธรรมชาติด้วยสูตรสมุนไพรอย่างพืชผักและผลไม้ในครัว สามารถช่วยปรับสีผิวให้สม่ำเสมอ ช่วยลดการผลิตเม็ดสีเมลานินบนผิวหน้าได้ จึงสามารถช่วยทำให้ฝ้าบนใบหน้าจางลง

• หัวไชเท้า
  มีสารไกลโคไซด์ (Glycossides) สามารถยับยั้งการผลิตเม็ดสีเมลานินที่ผลิตออกมามากเกินไปจนก่อให้เกิด ฝ้า กระ และจุดด่างดำได้ เพียงนำหัวไชเท้าไปแช่เย็นก่อน เพื่อลดความเผ็ดร้อนของหัวไชเท้าออก บดให้ละเอียดแล้วนำไปผสมกับน้ำผึ้งหรือว่านหางจระเข้ แล้วนำมาพอกหน้าทิ้งไว้ไม่เกิน 5 นาที แล้วล้างออก ทำเป็นประจำ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ จะช่วยทำฝ้าดูจางลง ทำให้ผิวหน้าดูกระจ่างใสขึ้น สูตรนี้ไม่เหมาะกันผิวบอบบางแพ้ง่าย
• มะนาว
  จัดเป็นกรดผลัดเซลล์ผิว (AHA) สามารถช่วยลดเลือนฝ้า กระ จุดด่างดำได้ ทั้งยังช่วยยังลดอาการอักเสบของผิวได้ด้วยเช่นเดียวกัน เพียงใช้น้ำมะนาวแต้มลงบนบริเวณที่เป็นฝ้า , กระ และจุดด่างดำ ทิ้งไว้ 10-15 นาที แล้วล้างออกด้วยน้ำสะอาด ทำแบบนี้ต่อเนื่องสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง หน้าจะดูกระจ่างใสขึ้น บริเวณที่เป็นฝ้าจะดูจางลง
• ใบบัวบก
  ใบบัวบกมีฤทธิ์ช่วยต้านสารอนุมูลอิสระ สามารถช่วยลดเลือนฝ้าและริ้วรอยบนใบหน้าได้ เพียงนำน้ำใบบัวบกคั้นสดมาเช็ดบริเวณผิวหน้า โดยใช้สำลีเสมือนเช็ดโทนเนอร์ ใช้เป็นประจำทุกวันก่อนนอนโดยไม่ต้องล้างออก จะช่วยทำให้รอยฝ้าต่าง ๆ จางลง ทำให้ผิวหน้าเรียบเนียนขึ้น
• มะละกอสุก
  มะละกอมีเอนไซม์ปาเปนซึ่งมีส่วนช่วยในการผลัดเซลล์ผิวที่ตายออกไป ช่วยให้ผิวดูกระจ่างใสและดูอ่อนเยาว์ขึ้น โดยเอามะละกอสุก มาบดหรือปั่นให้ละเอียด จากนั้นนำมาพอกบนผิวหน้า ทิ้งไว้ประมาณ 15-20 นาที แล้วล้างออกด้วยน้ำสะอาด

ข้อควรระวังก่อนใช้ทุกสูตร

• ทดสอบแพ้ (patch test) ที่ท้องแขน/หลังใบหูก่อน
• หลีกเลี่ยงการขัดถูแรง ๆ และอย่าทิ้งไว้นานเกินไป
• หากแสบ แดง คัน ลอก ให้หยุดทันที และงดสูตรนั้น
• สูตรที่เป็นกรด/ระคายเคืองง่าย ควรทำตอนกลางคืน และเช้าวันถัดไปต้องทากันแดดเคร่งครัด

4. เลเซอร์รักษาฝ้า

การเลเซอร์ฝ้า (Laser) เป็นการยิงเพื่อรักษาและปรับสภาพผิว ซึ่งใช้พลังงานความร้อนเพื่อกำจัดเม็ดสีของบริเวณที่เกิดฝ้าโดยตรง และอาจทำให้ผิวหลังการรักษาไวต่อแสง เพราะฉะนั้น 7-14 วัน หลังทำเลเซอร์ควรหลีกเลี่ยงการโดนแสงแดด และควรบำรุงผิวเป็นพิเศษเพราะหลังทำเลเซอร์อาจทิ้งแผลตกสะเก็ดไว้บนใบหน้า

5. รักษาฝ้าด้วย IPL

การรักษาฝ้าด้วย IPL (Intense Pulsed Light) เป็นหัตถการที่ใช้พลังงานแสงความเข้มสูง ช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน และอีลาสตินในผิวชั้นบน ๆ ช่วยรักษาฝ้า, กระ และจุดด่างดำได้ ทำให้ผิวดูกระจ่างใสขึ้น แต่ต้องทำหลายครั้งถึงจะเห็นผล ช่วยให้ฝ้าจางลงได้ แต่ไม่ได้ช่วยให้ฝ้าหายขาด มีโอกาสที่ฝ้าจะกลับมามีสีเข้มอีกได้

6. ฉีดเมโสลดฝ้า

การฉีดเมโสหน้าใสลดฝ้าอย่างต่อเนื่อง สามารถช่วยชะลอการกระจายของฝ้าได้แต่ไม่มาก ซึ่งขึ้นอยู่กับชนิดของฝ้าและความเข้มของฝ้าบนใบหน้า เมโสลดฝ้าจึงไม่เหมาะกับคนที่มีฝ้าหนาเป็นปื้น ๆ ซึ่งวิธีนี้ผิวหนังจะได้รับผลข้างเคียงน้อยกว่าการทำเลเซอร์

 

7. ยาทาที่แพทย์อาจพิจารณา

หากป้องกันแสงและใช้สกินแคร์อย่างสม่ำเสมอแล้วยังไม่ดีขึ้น แพทย์ผิวหนังอาจพิจารณายาทาตามชนิดผิว ความรุนแรง และประวัติการระคายเคือง เช่น

• ไฮโดรควิโนน
• สูตรยาผสมที่มีไฮโดรควิโนน เรตินอยด์ และ corticosteroid
• กรดอะซีลาอิก เรตินอยด์
• สารลดเม็ดสีชนิดอื่นตามดุลยพินิจของแพทย์

ไฮโดรควิโนนเป็นยาลดเม็ดสีที่แพทย์อาจพิจารณาใช้กับฝ้า ไม่ใช่ส่วนผสมที่ต้องหลีกเลี่ยงในทุกกรณี แต่ไม่ควรซื้อครีมไม่ทราบแหล่งหรือใช้ต่อเนื่องเองเป็นเวลานาน เพราะอาจทำให้ผิวระคายเคือง สีผิวผิดปกติ หรือเกิดภาวะผิวคล้ำสีน้ำเงินดำได้

1. รักษาฝ้าโดยเริ่มต้นจากการล้างหน้าทำความสะอาดเพื่อชำระล้างความสกปรกที่สะสมอยู่บนผิว อย่าง Eucerin SPOTLESS BRIGHTENING EXFOLIATING CLEANSING GEL เจลล้างหน้าเพื่อผิวกระจ่างใส ที่มีสารสำคัญอย่าง 2% AHA Complex ช่วยในการผลัดเซลล์ผิวคล้ำเสียอย่างอ่อนโยน ลดเลือนจุดด่างดำ ทำให้ผิวดูกระจ่างใสมากยิ่งขึ้น และยังมีสาร Lactic Acid + Glycolic Acid ช่วยเพิ่มการส่งน้ำเข้าสู่ผิวอย่างล้ำลึก ทำให้ผิวชุ่มชื่น อิ่มน้ำ

2. Eucerin EVEN SKIN SPOTLESS BRIGHTENING BOOSTING ESSENCE เป็นเอสเซนส์เตรียมผิว น้ำตบเพื่อผิวกระจ่างใสที่ปรับผิวให้พร้อมสำหรับการดูแลฝ้า กระ และจุดด่างดำในขั้นตอนถัดไป ด้วยตัวสำคัญอย่าง ไทอามิดอล (Thiamidol™) สารไบรท์เทนนิ่งที่ช่วยผลัดเซลล์ผิวที่หมองคล้ำ ลดเลือนจุดด่างดำได้ถึงต้นตอ ทำงานร่วมกับ Hyaluronic Acid ที่ช่วยเติมความชุ่มชื้นให้ผิวหน้าอิ่มฟู พร้อมรับสารบำรุงในขั้นตอนถัดไปได้เต็มประสิทธิภาพ และ Panthenol ที่ช่วยปลอบประโลมผิวที่เผชิญมลภาวะต่าง ๆ ให้ดูดีขึ้น เห็นผิวกระจ่างใสขึ้นได้ภายใน 2 สัปดาห์เมื่อใช้อย่างต่อเนื่อง เหมาะสำหรับผู้ที่เพิ่งเริ่มมีปัญหาฝ้า กระ จุดด่างดำหรือผิวหมองคล้ำไม่สม่ำเสมอในระดับที่ยังไม่รุนแรง ใช้ง่ายเพียงตบหลังทำความสะอาดหน้าหรือโทนเนอร์

3. ดูแลรักษาฝ้า กระ และจุดด่างดำ ด้วยเซรั่มลดฝ้า Eucerin SPOTLESS BRIGHTENING BOOSTER SERUM เซรั่มเข้มข้นลดฝ้าแดด จุดด่างดำฝังลึก ด้วยเอกสิทธิ์นวัตกรรม สาร ไทอามิดอล (Thiamidol™) สารไบรท์เทนนิ่งประสิทธิภาพดีที่สุดจากยูเซอริน ที่ช่วยตัดตอนรอยดำลึกถึงจุดกำเนิด ด้วยกลไกที่สำคัญที่สุด สำหรับลดเลือนฝ้า กระ จุดด่างดำต่างๆ ฝ้าแดดหนาลึกดูลดเลือนได้มากถึง 80% และช่วยจบปัญหารอยดำและจุดด่างดำทุกประเภท ปรับให้ผิวดูกระจ่างใสไม่กลับมาเป็นซ้ำ ที่มาพร้อมกับ HYALURON ตัวช่วยฟื้นบำรุงสภาพผิว ที่มีโมเลกุลเล็กกว่า 40 เท่า จึงนำพาสารไทอามิดอลซึมซาบเข้าจัดการจุดด่างดำได้ลึกและตรงจุด และยังมีสาร ลิโคชาลโคน เอ สารแอนตี้ออกซิแดนท์ ที่มีประสิทธิภาพสูงกว่า Ascorbic Acid 1.5 เท่าและสูงกว่า Niacinamide ถึง 5 เท่า++ ที่ช่วยฟื้นบำรุงผิวจากการระคายเคือง และลดการเกิดรอยดำได้อย่างมีประสิทธิภาพ

4. รักษาฝ้าให้ถึงต้นตอ ด้วย Eucerin SPOTLESS BRIGHTENING SPOT CORRECTOR ผลิตภัณฑ์แต้มฝ้า ที่มีสารไทอามิดอล (Thiamidol™) ทรงพลังด้วยประสิทธิภาพในการบำรุง ลดฝ้า กระ จุดด่างดำเฉพาะจุด ลึกไปถึงต้นตอ ลดการผลิตเม็ดสีเมลานิน ป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำอีก เห็นผลลัพธ์ได้ใน 2 สัปดาห์ แนะนำให้ใช้ต่อเนื่องเป็นประจำเพื่อผลลัพธ์ที่ดียิ่งขึ้น

5. เซรั่มที่เหมาะกับปัญหาผิววัย 40+ ที่สามารถดูแลริ้วรอย กระชับผิว และช่วยลดจุดด่างดำตามวัยได้อย่างมีประสิทธิภาพตั้งแต่ขั้นตอนแรกของการบำรุงอย่าง Eucerin HYALURON RADIANCE-LIFT FILLER 3D SERUM ที่มี Arctiin สารแอนตี้ออกซิแดนท์ ช่วยเติมให้ริ้วรอยลึกร่องลึกตามวัยให้ดูตื้นขึ้น และช่วยให้ผิวเรียบเนียนเด้งกระชับ ฟื้นบำรุงผิวได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังมี THIAMIDOL™ (ไทอามิดอล) สารสำคัญเอกสิทธิ์เฉพาะของยูเซอริน ที่ช่วยลดเลือนจุดด่างดำ ฝ้า กระ ให้ผิวหน้าเปล่งประกายดูสุขภาพดี

ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังเมื่อ:

• ไม่แน่ใจว่ารอยคล้ำเป็นฝ้าหรือไม่
• รอยคล้ำเกิดหรือเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
• รอยมีหลายสี ขอบผิดปกติ หรือไม่สมมาตร
• มีแผล คัน เจ็บ หรือเลือดออก
• ใช้ผลิตภัณฑ์แล้วแสบ แดง บวม หรือลอกมาก
• ดูแลอย่างสม่ำเสมอหลายเดือนแล้วยังไม่ดีขึ้น
• ต้องการใช้ยาทา ยารับประทาน หรือทำหัตถการ
• กำลังตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือมีโรคประจำตัว

แม้ฝ้าจะจางลงแล้ว เซลล์สร้างเม็ดสียังสามารถตอบสนองต่อปัจจัยกระตุ้นได้ จึงควรรักษาพฤติกรรมต่อไปนี้:

• ป้องกันแสงทุกวัน
• หลีกเลี่ยงแดดจัดและความร้อนเมื่อทำได้
• ไม่ขัดหรือผลัดผิวจนเกิดการระคายเคือง
• ใช้ผลิตภัณฑ์หรือยาระยะ maintenance ตามคำแนะนำ
• หลีกเลี่ยงครีมไม่ทราบแหล่งที่มา
• กลับไปพบแพทย์เมื่อฝ้าเริ่มเข้มขึ้นหรือเกิดผลข้างเคียง