Hyperpigmentation: facial hyperpigmentation

สีผิวไม่สม่ำเสมอ กระ จุดด่างดำ คืออะไร สังเกตเห็นได้อย่างไร"

จุดด่างดำ กระ ฝ้าแดด ภาวะไฮเปอร์พิกเมนเทชั่นหรือภาวะที่มีปริมาณเม็ดสีเข้มมากผิดปกติที่เกิดขึ้นทั้งบนใบหน้า มือ หรือจุดอื่นๆ ที่มองเห็นได้ง่ายบนร่างกายสามารถทำให้ผิวขาดความกระจ่างใสและยากต่อการปกปิด

อาการ

จุดด่างดำ กระ หรือไฮเปอร์พิกเมนเทชั่นคืออะไรและเหตุใดจึงเกิดขึ้น

จุดด่างดำ กระ ภาวะที่เรียกว่าไฮเปอร์พิกเมนเทชั่นเกิดขึ้นเมื่อร่างกายผลิตเม็ดสีหรือเมลานินมากเกินในในบางบริเวณของผิวหนัง ทำให้ผิวหนังบริเวณนั้นๆ เกิดเป็นจุดด่างดำขนาดและรูปร่างแตกต่างกันไป จุดด่างดำ กระ ฝ้าแดด ที่เกิดขึ้นบนผิวหน้าทำให้ผิวแลดูหมองคล้ำไม่กระจ่างใส

เม็ดสีเมลานินที่ร่างกายผลิตมากเกินทำให้เกิดภาวะไฮเปอร์พิกเมนเทชั่น
จุดด่างดำ กระ ฝ้าแดด ไฮเปอร์พิกเมนเทชั่นทำให้ผิวหนังมีสีเข้มขึ้นในบางบริเวณโดยมีขนาดและสีแตกต่างกันไป

จุดด่างดำเกิดขึ้นจากการโดนแสงแดด ดังนั้นจุดด่างดำเหล่านี้มักจะเกิดขึ้นในบริเวณที่มักโดนแดดบ่อยๆ เช่นใบหน้า มือ และแขน โดยมักเป็นจุดด่างดำขนาดเล็ก

เมลาสมาหรือโคลแอสมา (ฝ้า)  มักถูกเรียกว่า "หน้ากากของการตั้งครรภ์" หรือ "the mask of pregnancy" เนื่องจากพบในผู้หญิงที่ตั้งครรภ์มากถึง 90% เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางฮอร์โมนและยาคุมกำเนิด ทำให้เกิดฝ้าบนใบหน้าหรือแขนที่มักมีบริเวณค่อนข้างใหญ่

กระมักเกิดขึ้นบนผิวหน้า
กระเกิดจากการโดนแดดและมักเกิดบนผิวหน้า

จุดด่างดำที่เกิดจากแดดพบได้มากในคนที่มีปัญหาเรื่องสิว หรือบางครั้งอาจเกิดขึ้นหลังจากการทำเลเซอร์หรือทรีทเม้นท์บางชนิด

ควรพบแพทย์ผิวหนังหากสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงของจุดด่างดำบนผิว หรือหากเลือดออก คัน หรือเปลี่ยนขนาดและสี

สาเหตุและสิ่งกระตุ้น

อะไรคือสาเหตุที่ทำให้เกิดไฮเปอร์พิกเมนเทชั่นและจุดด่างดำ?

ไฮเปอร์พิกเมนเทชั่นเกิดขึ้นจากการที่ร่างกายผลิตเม็ดสีเมลานินในผิวมากเกินไป เมลานินคือสีตามธรรมชาติที่ร่างกายผลิตขึ้น อยู่ในผิวหนัง ผม และนัยน์ตาของเรา การผลิตเม็ดสีเมลานินจำนวนมากเกินไปเกิดได้จากหลายสาเหตุ แต่หลักๆ นั้นมักเกี่ยวข้องกับการตากแดดมากเกินไป กรรมพันธุ์ อายุ การเปลี่ยนแปลงทางฮอร์โมน อาการบาดเจ็บหรืออักเสบของผิว

ปัจจัยร่วม

ปัจจัยหลัก

แสงแดด ศัตรูหมายเลขหนึ่งของสาวๆ แสงแดดเป็นตัวกระตุ้นการผลิตเม็ดสีเมลานินในผิว เมลานินทำหน้าที่เหมือนเกราะป้องกันแดดตามธรรมชาติของผิวและปกป้องผิวจากรังสียูวี ดังนั้นเมื่อเราตากแดดผิวจึงกลายเป็นสีคล้ำเนื่องจากร่างกายผลิตเมลานินเพิ่มขึ้นกว่าปกตินั่นเอง แต่ถ้าหากเราเจอแดดมากเกินไป กระบวนการนี้อาจนำไปสู่ภาวะไฮเปอร์พิกเมนเทชั่น ทำให้เกิดเป็นจุดด่างดำ ฝ้าแดด และกระตามมา ผิวหน้าดูหมองคล้ำ ไม่กระจ่างใส กลายเป็นปัญหาหนักใจของสาวๆ ฉะนั้นการจำกัดเวลาในการอยู่กลางแดด สวมเสื้อยืดแขนยาวปกป้องผิว และใช้ครีมกันแดดที่มีค่าปกป้องสูง สามารถช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดจุดด่างดำได้

การตากแดดเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดจุดด่างดำ ฝ้า กระ
แสงแดดทำให้ร่างกายผลิตเม็ดสีเมลานินและเป็นสาเหตุหลักของการเกิดจุดด่างดำ ฝ้า กระ

การปกป้องผิวจากแสงแดดจะช่วยลดการเกิดจุดด่างดำ ฝ้า กระบนผิวหนังได้

ภาวะทางฮอร์โมน เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดฝ้ากระ โดยเฉพาะในเพศหญิง เมื่อฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนกระตุ้นให้ร่างกายผลิตเม็ดสีเมลานินเพิ่มขึ้นเมื่อผิวโดนแสงแดด


ภาพริมฝีปากที่มีจุดด่างดำ
ฝ้า กระบนริมฝีปากสามารถเกิดขึ้นได้จากภาวะทางฮอร์โมน

ฝ้า มักเกิดขึ้นเพราะฮอร์โมนเพศหญิงและมักเกิดขึ้นในผู้หญิงตั้งครรภ์ โดยเฉพาะคนที่มีผิวเข้มอยู่แล้ว

ภาวะไฮเปอร์พิกเมนเทชั่นอาจเป็นผลกระทบจากโรคอื่นๆ หรือแม้แต่การขาดวิตามิน นอกจากนั้นอาจเกิดขึ้นได้ในผู้ที่ได้รับการบำบัดทางฮอร์โมน การบำบัดเคมี หรือการใช้ยาประเภทอื่นๆ

ฝ้า พบในผู้หญิงตั้งครรภ์มากถึง 90%


ฝ้า อาจเป็นผลกระทบจากการใช้ยาบางประเภท
การดูแล

จัดการกับจุดด่างดำ ฝ้า กระ อย่างไรดี?

การรักษา ผิวหนัง - ขั้นตอนการ ป้องกัน ผิวคล้ำ

เคมิคอล พีล คือการใช้สารที่เป็นกรดช่วยผลัดผิวหนังชั้นบนออกโดยการทำให้ผิวพุพองก่อน หลังจากผิวหลุดลอกไปแล้วก็จะมีผิวใหม่ที่สีสม่ำเสมอ

การใช้เลเซอร์ ทำงานบนหลักการคล้ายๆ กันกับเคมิคอล พีล คือทำให้เกิดการผลัดเซลล์ผิวเก่าและสร้างผิวใหม่ขึ้น แต่สามารถเจาะจงบริเวณที่จะทำการรักษาได้เนื่องจากแพทย์ผิวหนังสามารถควบคุมความเข้มข้นของการรักษาได้ ลำแสงเลเซอร์สามารถเข้าถึงได้ตั้งแต่ผิวหนังชั้นบนสุดจนถึงผิวหนังชั้นล่างสุด

Woman getting a chemical peel
เคมิคอล พีล ช่วยผลัดเซลล์ผิวและลดเลือนจุดด่างดำได้

การทำทรีทเมนท์ทั้งสองประเภทถือว่ามีประสิทธิภาพค่อนข้างสูงในการรักษาจุดด่างดำ ฝ้าแดด และกระ แต่ก็มีราคาแพง เจ็บ และต้องใช้ระยะเวลาพักฟื้นหลังจากการรักษา นอกจากนั้นแล้วยังอาจสามารถสร้างความระคายเคืองให้กับผิวของบางคนได้ โดยเฉพาะคนที่มีผิวสีเข้ม

เลเซอร์ ทรีทเม้นท์ ลดเลือนจุดด่างดำ
การใช้เลเซอร์ ทำงานบนหลักการคล้ายๆ กันกับเคมิคอล พีล แต่สามารถเจาะจงบริเวณที่จะทำการรักษาได้ดีกว่า

ทางเลือกอื่นมีอีกไหม?

ในระยะเวลาไม่กี่ปีที่ผ่านมามีผลิตภัณฑ์ในท้องตลาดมากมายที่ถูกผลิตขึ้นเพื่อตอบโจทย์ในการลดเลือดการเกิดจุดด่างดำ ฝ้า กระ โดยมักมีส่วนประกอบของสารดังนี้

ไฮโดรควิโนน เคยเป็นส่วนผสมที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการช่วยลดเลือดจุดด่างดำ โดยในผลิตภัณฑ์ที่ไม่ต้องให้แพทย์สั่งจ่ายให้จะมีไฮโดรควิโนนความเข้มข้นเพียงประมาณ 2% หรือน้อยกว่าเท่านั้น

อาร์บูติน เป็นส่วนผสมหลักของผลิตภัณฑ์ไว้ท์เทนนิ่งในทวีปเอเชีย ประสิทธิภาพไม่มากเท่ากับไฮโดรควิโนนและมีประเด็นเรื่องความปลอดภัย

โคจิกแอซิด เป็นสารที่เกิดขึ้นจากกระบวนการหมักสาเก เป็นทางเลือกที่ค่อนข้างปลอดภัยและมีความเป็นธรรมชาติ แต่ก็ไม่มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการผลิตเม็ดสีเมลานินเท่าไรนัก

วิตามิน ซี ได้รับการพิสูจน์แล้วว่ามีประสิทธิภาพพอสมควร มักใช้ร่วมกับสารออกฤทธิ์ประเภทอื่นๆ

เรตินอยด์ แอซิด ถึงแม้จะมีประสิทธิภาพในการลดเลือนจุดด่างดำแต่ก็มักทำให้ผิวหนังระคายเคืองและไวต่อแดดมากขึ้น นอกจากนั้นยังไม่แนะนำให้ใช้สำหรับผู้หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตรด้วย

แอเซเลอิค แอซิด ช่วยลดเลือนจุดด่างดำได้แต่ไม่ค่อยมีประสิทธิภาพในการลดเลือนกระ นอกจากนั้นยังทำให้ผิวหนังระคายเคืองได้

A number of skincare products for hyperpigmenation are now available
ครีมทาเฉพาะจุดเพื่อลดเลือดจุดด่างดำ ฝ้า กระ
Some skincare products can be applied to dark spots on the body.
ผลิตภัณฑ์บางชนิดสามารถใช้ได้ทั้งกับผิวหน้าและผิวกาย

บี-รีซอซินอล หรือ สารที่มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า 4-butylresorcinol ซึ่งเป็นสารสังเคราะห์ที่เป็นอนุพันธ์ของ Resorcinol สารชนิดแรกที่แสดงผลในการยับยั้งเอนไซม์ที่สร้างเม็ดสีเมลานินทั้ง 2 ชนิดได้ และจากการวิจัยเปรียบเทียบพบว่า   บี-รีซอซินอล มีประสิทธิภาพเหนือกว่าโคจิกแอซิด (5.6เท่า) เหนือกว่าไฮโดรควิโนน (100 เท่า) และเหนือกว่าอาร์บูติน (380 เท่า) นอกจากนั้นการทาครีมกันแดดที่มีออกซิแดนท์ ฟิลเตอร์ ทุกวัน ก็เป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งในการช่วยป้องกันการเกิดจุดด่างดำจากแสงแดด ช่วยให้ผิวหน้ากระจ่างใส ไม่หมองคล้ำ

B-Resorcinol has been shown to reduce the appearance of dark spots
บี-รีซอซินอล สารออกฤทธิ์สำคัญในผลิตภัณฑ์ยูเซอริน ไว้ท์ เธราพี ทรงประสิทธิภาพในการลดเลือนจุดด่างดำ ฝ้า กระ ทำให้ผิวขาวกระจ่างใส
Using a broad-spectrum sunscreen can help prevent dark spots.
ทาครีมกันแดดทุกวันช่วยปกกันการเกิดจุดด่างดำ ฝ้า กระ ได้